Cách đây không lâu, một anh chủ shop thời trang online ở Cầu Giấy gọi điện cho bên mình, giọng khá sốt ruột vì chuyện đổi loại hình doanh nghiệp tại Hà Nội mà anh đăng ký từ năm ngoái. Công ty anh mở dưới dạng TNHH một thành viên, tự đứng tên một mình cho nhanh. Giờ muốn kéo thêm một người bạn cùng góp vốn mở kho hàng thứ hai, anh mới biết loại hình này không cho phép thêm thành viên theo cách đơn giản, phải làm thủ tục chuyển đổi sang TNHH hai thành viên trở lên, mất thêm gần một tháng chờ và một khoản phí không nhỏ.
Câu chuyện như vậy không hiếm gặp. Rất nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội bắt đầu kinh doanh với tâm lý làm cho nhanh, đăng ký cho xong rồi tính sau. Nhưng trong chuyện chọn loại hình công ty, tính sau gần như đồng nghĩa với làm lại từ đầu.
Chọn loại hình công ty theo lời khuyên qua loa, cái giá phải trả về sau
Ở Việt Nam hiện có bốn loại hình phổ biến nhất mà người mới khởi nghiệp hay cân nhắc: hộ kinh doanh cá thể, công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên và công ty cổ phần. Mỗi loại có quy định riêng về số người đứng tên, mức thuế phải đóng và khả năng huy động thêm vốn về sau. Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng khi không có ai giải thích rõ, nhiều người chọn đại theo kiểu người quen nói TNHH một thành viên là dễ quản lý nhất nên làm theo, mà không biết mô hình kinh doanh của mình vài tháng nữa sẽ cần gọi vốn hoặc thêm cổ đông.
Hệ quả là khi doanh nghiệp nhỏ bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi số, mở rộng kênh bán hàng hay tìm đối tác góp vốn, loại hình công ty ban đầu lại trở thành rào cản. Nếu bạn đang tìm hiểu nên ưu tiên nào nên làm trước khi chuyển đổi số, thì việc rà lại loại hình pháp lý nên nằm trong danh sách đó, vì công nghệ và quy trình vận hành sau này đều phải xây trên một nền pháp lý đúng ngay từ đầu.
Chuyển đổi loại hình giữa chừng không chỉ tốn tiền và thời gian chờ Sở Kế hoạch và Đầu tư xử lý hồ sơ. Nó còn kéo theo việc phải làm lại con dấu, đổi thông tin trên hóa đơn điện tử, cập nhật hợp đồng đã ký với khách hàng và nhà cung cấp. Với một doanh nghiệp nhỏ đang cố giữ dòng tiền ổn định, đây là khoản phát sinh không ai muốn gặp phải.
Vì sao chọn đúng loại hình doanh nghiệp tại Hà Nội lại quan trọng đến vậy
Loại hình công ty không chỉ là cái tên trên giấy phép. Nó quyết định ai phải chịu trách nhiệm khi công ty nợ nần, mức thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng, và quan trọng nhất với doanh nghiệp nhỏ đang muốn lớn nhanh là khả năng gọi thêm vốn. Một công ty TNHH một thành viên rất gọn nhẹ khi mới mở, nhưng muốn kêu gọi nhà đầu tư rót vốn thì gần như phải chuyển đổi sang loại hình khác trước.
Đây cũng là lý do một dịch vụ thành lập doanh nghiệp tại Hà Nội làm đúng bài không chỉ giúp bạn nộp hồ sơ cho nhanh. Người có kinh nghiệm sẽ hỏi bạn định hướng kinh doanh trong hai, ba năm tới trước khi gợi ý loại hình, thay vì lấy mẫu hồ sơ sẵn ra điền cho xong việc. Bên mình từng gặp không ít khách hàng đến sửa hồ sơ chỉ vì lúc đầu không ai hỏi những câu như vậy. Nếu bạn muốn tìm một nơi tư vấn kỹ hơn về chuyện này, có thể ghé qua shop luatankhang để xem đội ngũ ở đó tư vấn trực tiếp cho từng mô hình kinh doanh cụ thể.
Có một trường hợp bên mình nhớ khá rõ: một nhóm ba bạn trẻ mở công ty phần mềm nhỏ ở Hà Nội, ban đầu định đăng ký hộ kinh doanh cho gọn vì nghĩ quy mô còn nhỏ. Nhưng sau khi trao đổi kỹ, cả nhóm nhận ra chỉ nửa năm sau họ đã có kế hoạch gọi vốn từ một quỹ đầu tư nhỏ. Cuối cùng nhóm chọn công ty cổ phần ngay từ đầu, tốn thêm chút thời gian làm hồ sơ nhưng tránh được một lần chuyển đổi loại hình sau này.
Cách chọn đúng loại hình công ty cho doanh nghiệp nhỏ mới bắt đầu
Không có công thức chung cho mọi trường hợp, nhưng có vài câu hỏi mà bên mình luôn đặt ra trước khi tư vấn khách chọn loại hình nào.
Trước tiên, hình dung rõ ai sẽ góp vốn cùng bạn
Nếu bạn là người duy nhất đứng ra làm chủ, không có ý định thêm ai trong thời gian tới, công ty TNHH một thành viên vẫn là lựa chọn gọn nhẹ, dễ quản lý, ít thủ tục nội bộ. Nhưng nếu ngay từ đầu đã có hai người trở lên góp vốn, hoặc bạn dự tính trong vòng một, hai năm sẽ mời thêm cổ đông để mở rộng, thì công ty TNHH hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần sẽ tránh cho bạn một lần làm lại giấy tờ. Công ty cổ phần đặc biệt phù hợp nếu bạn có kế hoạch gọi vốn từ nhà đầu tư bên ngoài, vì đây là loại hình duy nhất được phát hành cổ phiếu.
Đừng ngại nhờ người có chuyên môn so sánh giúp
Nhiều người ngại tốn thêm chi phí tư vấn nên tự tra cứu trên mạng rồi tự quyết. Vấn đề là thông tin trên mạng thường viết chung chung, không tính đến ngành nghề kinh doanh cụ thể hay kế hoạch tài chính của từng người. Một đơn vị chuyên tư vấn loại hình doanh nghiệp tại hà nội sẽ ngồi lại phân tích cụ thể ưu, nhược điểm của từng phương án dựa trên số vốn, số người tham gia và ngành nghề bạn định đăng ký, thay vì đưa ra một câu trả lời chung cho tất cả mọi người.
Để dễ hình dung, bên mình tóm tắt nhanh khác biệt giữa các loại hình phổ biến trong bảng dưới đây. Đây chỉ là mức tham khảo chung, thực tế còn tùy ngành nghề và quy mô vốn cụ thể của từng công ty.
| Loại hình | Số người đứng tên | Khả năng gọi vốn | Phù hợp với |
|---|---|---|---|
| Hộ kinh doanh cá thể | 1 cá nhân hoặc hộ gia đình | Gần như không gọi vốn ngoài được | Quán ăn nhỏ, cửa hàng bán lẻ quy mô hộ gia đình |
| Công ty TNHH một thành viên | 1 cá nhân hoặc tổ chức | Hạn chế, khó thêm cổ đông nhanh | Người khởi nghiệp một mình, muốn gọn nhẹ |
| Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Từ 2 đến 50 thành viên | Khá linh hoạt trong nội bộ thành viên | Nhóm bạn, gia đình cùng góp vốn kinh doanh |
| Công ty cổ phần | Tối thiểu 3 cổ đông | Dễ gọi vốn, có thể phát hành cổ phiếu | Startup có kế hoạch gọi vốn đầu tư ngoài |
Đừng dừng lại ở khâu thành lập
Thành lập công ty xong mới chỉ là bước đầu. Ngay sau đó, doanh nghiệp phải kê khai thuế ban đầu, mua chữ ký số, phát hành hóa đơn điện tử và duy trì sổ sách kế toán đều đặn hằng tháng. Đây là giai đoạn nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ lúng túng nhất, vì loại hình công ty đã chọn đúng nhưng lại không có ai hỗ trợ vận hành phần sổ sách phía sau. Song song đó, đây cũng là lúc nên nghĩ đến việc ứng dụng công nghệ để tối ưu chi phí vận hành ngay từ những tháng đầu, thay vì đợi công ty lớn rồi mới sửa quy trình.
Nếu bạn chưa quen với các đầu việc kế toán thuế sau khi có công ty, các gói dịch vụ kế toán thuế trọn gói hiện khá phổ biến và giúp tiết kiệm được khá nhiều thời gian tự học, tự làm. Bạn có thể tham khảo tại đây để biết một gói dịch vụ trọn gói thường bao gồm những đầu việc gì, từ kê khai thuế ban đầu đến báo cáo thuế hằng quý.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ nên chọn công ty TNHH hay hộ kinh doanh cá thể?
Nếu bạn chỉ kinh doanh nhỏ lẻ, ít giao dịch với công ty khác và không có kế hoạch mở rộng, hộ kinh doanh cá thể vẫn đơn giản và ít thủ tục hơn. Nhưng nếu bạn cần xuất hóa đơn giá trị gia tăng cho đối tác doanh nghiệp, hoặc dự tính mở thêm chi nhánh, công ty TNHH sẽ thuận lợi hơn về lâu dài.
Chi phí dịch vụ thành lập doanh nghiệp tại Hà Nội khoảng bao nhiêu?
Mức phí thường dao động tùy đơn vị và gói dịch vụ đi kèm, có nơi chỉ vài trăm nghìn cho phần nộp hồ sơ cơ bản, có nơi vài triệu đồng nếu gồm cả tư vấn loại hình, khắc dấu và đăng ký chữ ký số. Lệ phí nhà nước cho việc đăng ký kinh doanh cũng ở mức không lớn theo quy định hiện hành, nên phần chênh lệch giá chủ yếu nằm ở công tư vấn và các dịch vụ đi kèm.
Sau khi thành lập công ty, bao lâu thì phải bắt đầu kê khai thuế?
Về nguyên tắc, công ty cần thực hiện các thủ tục thuế ban đầu ngay sau khi có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thường trong vòng vài ngày làm việc theo quy định hiện hành. Nếu chậm trễ, doanh nghiệp có thể bị nhắc nhở hoặc phát sinh vấn đề khi làm việc với cơ quan thuế sau này, nên phần này nên giao cho người có kinh nghiệm xử lý ngay từ đầu.
Điều đáng nhớ nhất trước khi bạn ký hồ sơ thành lập công ty
Loại hình doanh nghiệp không phải chuyện chọn rồi để đó. Nó là nền móng cho mọi quyết định về sau, từ việc gọi vốn, thêm người, đến cách bạn mở rộng quy mô doanh nghiệp về sau khi công việc kinh doanh phát triển thuận lợi. Bỏ ra thêm một, hai buổi ngồi trao đổi kỹ với người tư vấn trước khi nộp hồ sơ, thường rẻ hơn rất nhiều so với việc phải làm lại toàn bộ thủ tục sau sáu tháng hay một năm.
Nếu bạn đang chuẩn bị mở công ty ở Hà Nội và còn phân vân giữa các loại hình, đừng ngại dành thời gian trao đổi trước với một đơn vị tư vấn có kinh nghiệm. Vài câu hỏi đúng lúc ban đầu có thể giúp bạn tiết kiệm cả thời gian lẫn tiền bạc về sau, thay vì phải vừa kinh doanh vừa lo sửa giấy tờ.